ფრთხილად: მავნე პროგრამები უკვე სანდო აპლიკაციებიდანაც ვრცელდება – როგორ დავიცვათ თავი?

ფრთხილად: მავნე პროგრამები უკვე სანდო აპლიკაციებიდანაც ვრცელდება – როგორ დავიცვათ თავი?

მოკლე შეჯამება:

თუ ფიქრობთ, რომ საეჭვო ლინკებზე არდაჭერა და პროგრამების მხოლოდ ოფიციალური წყაროებიდან გადმოწერა სრულ უსაფრთხოებას ნიშნავს, ცდებით. ჰაკერებმა ისწავლეს სანდო პროგრამების „გატეხვა“, რის შედეგადაც მავნე კოდი მომხმარებლის კომპიუტერში ლეგიტიმური განახლებების სახით ხვდება.

რა ხდება?

ბოლო პერიოდში კიბერშეტევების ტაქტიკა მკვეთრად შეიცვალა. ნაცვლად იმისა, რომ მომხმარებელს რაიმე საეჭვო ფაილის გადმოწერა აიძულონ, ჰაკერები პირდაპირ პროგრამულ უზრუნველყოფას უტევენ. ამ მეთოდს Supply-chain attack (მიწოდების ჯაჭვის შეტევა) ეწოდება.

აი, ძირითადი გზები, თუ როგორ აღწევს ვირუსი თქვენს სისტემაში სანდო აპლიკაციების საშუალებით:

• დეველოპერის გატეხვა: ჰაკერები იპარავენ პროგრამისტების მონაცემებს და პირდაპირ აპლიკაციის კოდში შეაქვთ ცვლილებები.
• აპლიკაციის ყიდვა: ზოგჯერ ბოროტმოქმედები პირდაპირ ყიდულობენ პოპულარულ, მაგრამ მცირე ზომის აპლიკაციებს (მაგალითად, Browser Extension-ებს) და შემდეგ მათში ვირუსებს აინტეგრირებენ.
• მესამე მხარის ხელსაწყოების დაზიანება: ცნობილი ტექსტური რედაქტორი Notepad++ სწორედ ასეთი შეტევის მსხვერპლი გახდა — ჰაკერებმა ის ინსტრუმენტი გატეხეს, რომელსაც პროგრამა განახლებების დასაინსტალირებლად იყენებდა.
• მავნე კოდი Steam-ზე: 2025 წელს რამდენჯერმე დაფიქსირდა შემთხვევა, როდესაც პოპულარულ პლატფორმაზე განთავსებულ თამაშებში მავნე პროგრამები აღმოაჩინეს.

რატომ არის მნიშვნელოვანი?

ეს ტენდენცია განსაკუთრებით საშიშია ქართველი მომხმარებლებისთვის, რადგან ჩვენთან დამკვიდრებულია აზრი, რომ „თუ საეჭვო საიტებზე არ შევალ, არაფერი დამემართება“. ხელოვნური ინტელექტის (AI) განვითარებამ ჰაკერებს საშუალება მისცა, ასეთი შეტევები უფრო მასშტაბური და სწრაფი გახადონ.

ახლა უკვე აღარ აქვს მნიშვნელობა, რამდენად ფრთხილი ხართ ინტერნეტში — საფრთხე შეიძლება მოვიდეს იქიდან, სადაც ყველაზე მეტად ენდობით. ბრაუზერის გაფართოებები, სისტემური იტილიტები და თამაშებიც კი პოტენციური საფრთხის წყარო გახდა.

ექსპერტის აზრი: pcnews.ge-ს რეკომენდაცია

დღევანდელ რეალობაში ანტივირუსი ფუფუნება კი არა, აუცილებლობაა. ბევრი ქართველი გეიმერი ანტივირუსს თიშავს იმის შიშით, რომ ის კომპიუტერის წარმადობას (FPS) შეამცირებს. თუმცა, თანამედროვე Windows Security და ისეთი ბრენდები, როგორებიცაა Norton ან McAfee, სისტემას მინიმალურად ტვირთავენ.

ჩვენი რჩევაა: არასოდეს გათიშოთ Windows-ის ჩაშენებული დაცვა. მაშინაც კი, თუ პროგრამას Steam-იდან იწერთ, კარგი ანტივირუსი არის ბოლო ბარიერი, რომელიც შეაჩერებს მავნე კოდს, თუკი ის ლეგიტიმური პროგრამის „ზურგზე“ შემოპარვას ეცდება. ნუ ენდობით აპლიკაციებს ბრმად — უსაფრთხოების დამატებითი ფენა დღეს კრიტიკულად მნიშვნელოვანია.